تجارت الکترونیک، مدلهاي كسب و كار در تجارت الكترونيك
پيشينه تجارت و تبادل به هزاران سال پيش برميگردد. يعني زماني كه مردم براي نفع نيازهاي خود از سيستم تبادل كالا با كالا استفاده ميكردند.در آن زمان معياري براي سنجش ارزش كالا وجود نداشت از طرفي اينن نوع تجارت مشكلات زيادي به همراه داشت. مثلاً ممكن بود يك شكارچي نتواند سلاحسازي را پيدا كند كه به گوشت احتياج داشته باشد در نتيجه گوشتها فاسد ميشد.
اختراع پول انقلاب عظيمي در زمينه تجارت بوجود آورد چرا كه هم ارزش آن مشخص بود و هم حمل و نقل آن آسان بود. فوايد استفاده از پول به اندازهاي بود كه تا دهههاي اخير كمتر كسي به فكر انقلاب ديگر در تجارت بود. گسترش تجارت بدون در دست داشتن تكنولوژي امكان پذير نبود. حدود 2000 سال پيش از ميلاد با ساخت كشتي توسط فينيقيان مرزهاي تجارت شكسته شد و تجارت وارد عرصهي جديدي شد اما مشكل اصلي زمان بود.
در اويل دهه 1970 ميلادي با ابداع سيستم نقل و انتقال الكترونيكي سرمايه(Electronic Funds Transfer) EFT، سرمايهها از يك سازمان به سازمان ديگر منتقل ميشد. اين سيستم محدود به سازمانها، شركتهاي دولتي و موسسههاي مالي ميشد. با ايجاد سيستم تبادل الكترونيكي اطلاعات (Electronic Data Interchange) EDI، انتقال مستندات استاندارد الكترونيكي بين سيستمهاي كامپيوتر در شركتها و سازمانهاي تجاري امكان پذير شد. در ابتدا انتقال الكترونيكي دادهها كه از طريق شبكههاي ارزشافزوده (Value Added Network)، VAN، انجام ميگرفت، رسانه ارتباطي مورد استفاده شركتهاي بزرگ بود. پيشرفت غير منتظره اينترنت زماني شروع شد كه براي اولين بار پست الكترونيك در سال 1972 با توسعه فناوري جديد ARPANET مورد استفاده قرار گرفت. اين پديده منجر به طرح نسخه جديدي از پروتكل انتقال داده به نام IP/TCP شد. در ابتداي دهه 1980، تجارت الكترونيكي بين شركتهاي تجاري توسعه قابل توجهي پيدا كرد. در اين زمان فناوري انتقال الكترونيكي پيام مانند تبادل الكترونيكي دادهها و پست الكترونيكي، به طور وسيعي بين شركتهاي تجاري به كار گرفته شد. فناوريهاي انتقال پيام با كاهش كاربرد كاغذ در فرآيندها، به عنوان يكي از بخشهاي لاينفك تجارت درآمد. مبادله الكترونيكي اطلاعات، زمينه انتقال الكترونيكي اسناد تجاري را براي شركتها فراهم نمود، بگونهاي كه نياز به دخالت انسان در اين فرآيند به حداقل ممكن رسيد.ظهور اينترنت امكان انجام اشكال جديدي از تجارت الكترونيكي نظير خدمات بهنگام را فراهم نمود. كاربرد توسعه جهاني اينترنت، با ظهور وب جهان شمول (WWW) شروع شد. وب جهان شمول باعث شد كه تجارت الكترونيك تبديل به يكي از راههاي ارزان و كمهزينه براي انجام فعاليتهاي تجاري را پوشش داد (صرفه جويي ناشي از مقياس)، و پس از مدتي تنوع بسيار وسيعي از فعاليتهاي تجاري را پوشش داد (صرفه جويي ناشي از حيطه). با همگرايي بين اينترنت و تجارت الكترونيكي و توسعه فزاينده اينترنت به عنوان ابزار فناوري تجارت الكترونيك، به كارگيري ابزار پر هزينه مبادله الكترونيكي دادهها توسط شركتها به فراموشي سپرده شد. اما با اين وجود، نقش مبادله الكترونيكي دادهها در جهان كسب و كار را نميتوان ناديده گرفت.
اينترنت به عنوان اولين تجربه در سال 1969 توسط دولت آمريكا مورد استفاده قرار گرفت و از ابتدا با استقبال سازمانهاي دولتي، محققين علمي و دانشمندان مواجه گرديد و توسط آنها بهكار گرفته شد. تجارت الكترونيك با ورود اينترنت به دنياي بازرگاني و تجارت، از ابتداي دهه 1990 شكل گرفت. كاربردهاي تجارت الكترونيكي به دليل توسعه استانداردها و شبكههاي جديد، پيمانها و نرمافزارهاي تجارت الكترونيكي و افزايش رقابت بين بنگاهها و كسب و كارها به سرعت گسترش يافت. روند توسعه تجارت الكترونيك به جايي رسيد كه حجم معاملات B2C فقط در آمريكا معدل 18 ميليارد دلار بود كه يك درصد از حجم معاملات خردهفروشي را تشكيل ميداد. پيشبيني رشد تجارت الكترونيكي نهتنها براي انواع B2B و B2C بلكه در مورد كاربردهاي جديد تجارت الكترونيكي مثل دولت الكترونيكي، يادگيري و آموزش الكترونيكي، B2E و همكاريهاي تجاري نيز ميباشد.
مربوط به موضوع های: شبکه, عمومی, وب | بر چسب ها: ARPANET, EDI, EFT, Electronic Data Interchange, Electronic Funds Transfer, IP/TCP, Value Added Network, VAN
