تجارت الکترونیک

تاریخچه تجارت الکترونیکی ، مدل‌هاي كسب و كار در تجارت الكترونيك

«تأثیر انقلاب اینترنت از جهت گسترش اطلاعات، توسعه هوش مصنوعی و تأثیر رایانه و فرآیند اطلاعات در تصمیم­گیری و سیاست گذاری نبوده، بلکه از طریق ایجاد یک شبکه جهانی برای توزیع کالاها و خدمات بر تجارت، اقتصاد، صنعت، بازار کالاها و خدمات، رفتار مصرف کننده و بازار کالا و مشاغل گذشته است؛ البته تأثیر اینترنت بر جامعه و سیاست و همه جنبه­های زندگی بشر غیر قابل انکار می­باشد.»

پیتر دراکر (2002)

تعاریف مختلفی از واژه تجارت الکترونیک (E-Commerce) صورت گرفته، از جمله: انجام تجارت به صورت الکترونیکی، تحول خدمات، کالا و محصولات اطلاعاتی از طریق خطوط تلفن، شبکه­های کامپیوتری و سایر وسایل ارتباطی و … .

ولی در یک تعریف کلی­تر می­توان تجارت الکترونیک را حمل و تحویل کالاها ، خدمات اطلاعات یا پرداخت وجوه از طریق شبکه­های رایانه­ای و اینترنت نام برد که بر اساس این تعریف تجارت الکترونیک بر حسب بازیگران آن شامل شرکت­ها (Business)، دولت (Government) و مصرف کننده نهایی (Consumer) به بخش­هی مختلفی تقسیم می شود.

e-commerce

انواع تجارت الکترونیک:

Business to Business     B2B

این نوع تجارت، تجارت بین دو بنگاه و یا تجارت فروشنده با فروشنده می­باشد. این نوع تجارت دارای بالاترین حجم خرید و فروش در معاملات الکترونیکی است و هنوز هم طبق آخرین آمار فعالین این بخش بیشترین ارزش افزوده را کسب می­کنند. این نوع تجارت بیشتر برای انجام خرید و فروش عمده استفاده می­شود. به عنوان مثال چنانچه تولید کننده یک ماده اولیه بخواهد تولیدات خود را از طریق تجارت الکترونیک به یک خریدار بفروشد، این تجارت در این بخش جا می­گیرد. در B2B، تجار نه تنها مجبورند مشتریان خود را بشناسند بلکه باید واسطه­ها را نیز شناسایی کنند. B2B در برگیرنده تبادل اطلاعات، داده­ها، ثبت سفارش، خرید و فروش و… می­شود. اما در مدل جدید فرآیند ارتباطی بسیار باز و قابل انعطاف طراحی شده است، به طوری که تولید کنندگان مواد اولیه، تولید کنندگان کالاهای مختلف و فروشندگان و توزیع کنندگان بتوانند به راحتی با یکدیگر ارتباط مستقیم داشته باشند. این به معنی کاهش قیمت­ها می­شود. در این مدل همه شرکاء و خدمات مرتبط با تجارت بین­المللی را که موجب سهولت در امور خرید و فروش می­گردند در یک محل گرد هم می­آیند. B2Bدست واسطه­ها را کوتاه می­کند و دو طرف یک رابطه تجاری را به صورت مستقیم به یکدیگر متصل می­کند.

تجارت الکترونیکی مبادله به مبادله Electronic Data Interchange     E2E

به طور کلی مبادله در یک بازار الکترونیکی عمومی با وجود تعداد زیادی خریدار و فروشنده صورت می­گیرد. در معاملات B2B بازار الکترونیکی مکانی برا ارتباط خریداران و فروشندگان با یکدیگر است. تجارت الکترونیک از نوع E2E سیستمی است که ارتباط بین معاملات مختلف را برقرار می ­کند.

Business to consumer     B2C

بیشترین سهم در انجام تجارت الکترونیک از آن B2C که همان خرده­فروشی است، می­باشد. این نوع تجارت به تجارت E-Tailing معروف است. این نوع تجارت با گسترش وب به سرعت افزایش پیدا کرد و اکنون به راحتی می­توان انواع و اقسام کالا­ها از شیرینی گرفته تا اتومبیل و نرم­افزار­های کامپیوتری را از طریق اینترنت خریداری کرد. B2C با راه­اندازی سایت­هایی چون Amazon و CDNOW آغاز شد. در تجارت الکترونیکی از نوع B2C در یک طرف معامله، تولید کننده (فروشنده) محصول و در طرف دیگر، خریدار (مصرف کننده نهایی) قرار دارد. موفقیت در این مدل وابسته به تجربیاتی است که به مشتری ارائه می­گردد که در مدل سنتی به آن­ها خود خو گرفته است و شرایط مشابه را به وجود آورد. شرکت­هایی نظیر Amazon و REI روی شهرت خود محیط نیرومند Online را تدارک دیده­اند که بتوانند رضایت بی­چون و چرای مشتری را جلب نمایند. شکل دیگر تجربیات Online مشتری این است که رابطه تصویری با مشتری به درستی انتخاب گردد. متن و گرافیکی که مشتری باید با آن به جای فروشنده تبادل نظر کند باید خوب طراحی شده باشد.

Business to Business to Consumer     B2B2C

در این نوع تجارت الکترونیکی یک کسب و کار یا بنگاه برخی از محصولات، خدمات را برای کسب و کار وابسته تهیه کرده و کسب و کار وابسته، بر مشتریان خود که شامل کارمندان خود یا کسانی که کالاها را بدون هیچگونه ارزش  افزوده­ای تهیه می­کنند، سرویس می­دهند. مانند یک انباردار که کالا را برای خرده فروشان نگه­داری می­کند و خرده فروش پس از فروش کالا به مصرف کننده با دستور حمل کالا به انباردار حق­الزحمه آن را پرداخت می­کند که در این صورت آن را پرداخت می­کند که در این صورت آن را تجارت انباردار با خرده­ فروش و با مشتری می­نامند و یا مانند یک آژانس مسافرتی که از سوی شرکت­های هواپیمایی و صاحبان هتل­ها و خدمات مسافرتی را تهیه و به مشتریان ارایه می­کند.

Consumer to Business     B2C

این نوع تجارت الکترونیک شامل فروش کالاها و خدمات توسط افراد به سازمان­ها از طریق اینترنت است.

Consumer to Consumer     C2C

در بستر اینترنت این امکان فراهم شده است تا دو طرف معامله و داد و ستد کننده هر دو مصرف کننده باشند! به طور مثال فرض کنید شما یک کالای دست دومی برای فروش دارید بدون آنکه زحمت آن را به خود دهید تا آن را به مغازه محلتان برای فروش برده و صبر کنید تا واسطه­ای آن را به فروش برساند، می­توانید به راحتی در منزل خود بنشینید و از طریق اینترنت آن را حراج کنید و از این طریق کالای خود را تبدیل به پول  نقد کنید. وانگهی نکته دیگر اینکه با وجود اینکه مشتری قیمت ارزان جنس را می­بیند و آن جسم نیز به دلیل سود و منفعتش ریسک کرده و آن را می­خرد. در این مدل تجارت الکترونیکی، مزایده­ها و مناقصه­های مستقیم کالاها از طریق اینترنت انجام می­گیرد. مدل C2C شبیه به یک دکه در بازار دست دوم یا سمساری است. eBay به عنوان حراجی Online بزرگترین نمونه اولیه مدل C2C می­باشد. eBay خود چیزی نمی­فروشد و به واسطی بین خریداران و فروشندگان به ارائه محصولاتی در حراجی Online عمل می­کند. به دلیل ناچیز بودن هزینه تبلیغات در اینترنت استفاده از مدل C2C توسط کاربران اینترنتی جهت فروش کالاهای مورد نظر خود توجه قرار گرفته است.

Business to Government     B2G

این نوع تجارت الکترونیک شامل تمامی مبادلات تجاری – مالی بین شرکت­ها و سازمان­های دولتی است. تأمین نیازهای دولت توسط شرکت­ها و پرداخت عوارض مالیات­ها از جمله مواردی است که می­توان در این گروه گنجاند. تجارت B2G در حال حاضر دوران کودکی خود را طی می­کند ولی در آینده­ای نزدیک زمانی که دولت­ها به ارتقاء ارتباطات خود تمایل و توجه نشان دهند، به سرعت رشد خواهد نمود.

Government to Consumer     G2C

مدل تجارت الکترونیکی G2C همان دولت الکترونیک است که کم­کم در حال اجرا شدن در برخی کشورها می­باشد. از طریق این نوع تجارت، دولت از طریق ارتباطات الکترونیکی به شهروندان، خدمات مختلف ارائه می­کند. حیطه­هایی همچون جمع­آوری کمک­های مردمی، پرداخت مالیات بر درآمد و هر گونه امور تجاری دیگری که بین دولت­ها و مردم انجام می­شود، در این نوع تجارت گنجانده می­شود.

Government to Government     G2G

برای انجام معاملات و قراردادها میان دو سازمان دولتی و یا دو کشور از این سرویس استفاده می­شود. برای نمونه، چنانچه دو کشور یا دو موسسه دولتی بخواهند در زمینه صادرات و واردات قراردادهایی ببندند، باید از این سرویس­ها استفاده کنند. بر اساس مدل G2G است که ارتباط و تقابل بین دو سازمان دولتی دو یا چند وزارت­خانه را فراهم می­سازد و مواردی چون ارتباط شهرداری­ها با پلیس، وزارت کشور، نهادهای نظامی و … را شامل می­شود. در این مدل مبادلات میان دو سوی یک فرآیند الکترونیکی ممکن است شامل مبادلات بازرگانی باشد یا صرفاً به تبادل اطلاعات محدود شود.

کاربردهای نقطه به نقطه Peer to Peer Application     P2P

فناوری P2P می­تواند در انواع معاملات C2C و B2C مورد استفاده قرار گیرد. این فناوری شبکه­های رایانه­ایی عضو را قادر می­سازد تا اطلاعات را بین هم تسهیم کنند مثل اینکه مردم می­توانند موزیک و نرم­افزار موزیک و دیگر کالا­های اطلاعات را با هم معاوضه کنند.

تجارت سیار Mobile Commerce     MC

انجام معاملات و فعالیت­های تجارت الکترونیکی از طریق تجهیزات بی­سیم به تجارت سیار MC معروف است مثل اینکه یک فرد می­تواند از  طریق تلفن همراه خود پول را از حساب خود به حساب دیگر منتقل کند یا سفارشات را به یک فروشنده در محیط الکترونیکی ارجاع دهد. اکثر کاربردهای تجارت سیار مستلزم امکان دسترسی به اینترنت از طریق تلفن همراه است. اگر معاملات انجام شده در تجارت سیار به مکان­ها یا زمان­های خاص محدود شوند در آن صورت تجارت مکانی( LC)نامیده می­شود. بعضی از مردم تجارت سیار با به عنوان معاملاتی که از راه دور مثل منزل یا اداره انجام می­دهند معرفی می­کنند.

تجارت الکترونیکی به صورت کسب و کار داخی

این نوع تجارت الکترونیکی، شامل تمام فعالیت­های درون سازمانی است که مستلزم مبادله کالا و خدمات و اطلاعات بین واحد­های مختلف و افراد سازمان می­باشد، مانند آموزش کارکنان به صورت Online که مستلزم وجود اینترنت در داخل سازمان است.

تجارت الکترونیکی بنگاه با کارکنان Business to Employees     B2E

در این نوع که خود طبقه­ای از تجارت الکترونیکی به صورت کسب و کار داخل سازمانی است، خدمات اطلاعات یا محصولات در اختیار کارکنان (به صورت انفرادی) قرار می­گیرد، مثل پرداخت حقوق کارکنان از طریق سیستم حقوق و دستمزد بر خط آنلاین سازمان.

تجارت الکترونیک به شکل همکاری Collaborative Commerce     CC

همکاری افراد یا گروه-های جامعه به صورت آنلاین با یکدیگر به همکاری یا مشارکت تجاری (CC) معروف است مثل اینکه شرکای تجاری در مکان­های مختلف بر روی طراحی یک محصول با یکدیگر کار کرده و به صورت آنلاین و بطور مرتب با یکدیگر ارتباط دارند یا مثل شرکای تجاری با یکدگر در مورد تقاضای بازار، نتایج را با هم تبادل می­کنند.

تجارت الکترونیکی غیر تجاری

تعداد زیادی از موسسات غیر تجاری مثل موسسات علمی، سازمان­های مذهبی، موسسات اجتماعی، سازمان­های دولتی برای کاهش مخارج یا بهبود فعالیت­ها و خدمات به مشتریان و مراجعین و مخاطبین خود از تجارت الکترونیکی استفاده می­کنند.

یادگیری الکترونیکی E-Learning

در یادگیری الکترونیکی آموزش یا تحصیل به صورت آنلاین ارایه شده بیشتر در داخل بنگاه­ها برای آموزش کارکنان مورد استفاده قرار گرفته و به |آن آموزش الکترونیکی گفته می­شود. همچنین دانشگاه­های مجازی از این سیستم استفاده می­کنند.

Advertisements

دربارهٔ Yaser Hosseini

یاسر هستم طراح وب علاقه مند به طراحی تجربه کاربری و مدیریت فرآیندهای کسب‌وکار، عاشق کوهنوردی و دوچرخه سواری ولی حرفه ای نیستم. یادمیگیرم و به اشتراک میذارم

Posted on ژوئن 30, 2009, in Uncategorized, وب, آموزش, عمومی and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. ۱ دیدگاه.

  1. عجب بازگشت طوفانی داره یاسر ….. کشتی ما رو وای

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: